EYT yasasının çıkmasıyla birlikte milyonlarca vatandaşımız yaş şartı aranmadan emeklilik hakkına kavuştu. İş hayatına 9 Eylül 1999 tarihinden sadece bir gün sonra veya 2000’li yılların başında atılanlar için durum tam bir hayal kırıklığına dönüştü. Aynı ofiste yan yana çalıştığınız, aynı prim gününe sahip olduğunuz iş arkadaşınız emekli maaşını çekerken; sizin tam 15 ile 17 yıl daha fazladan çalışmak zorunda kalmanız, kamuoyunda devasa bir “kademeli emeklilik” beklentisi yarattı.
Şu sıralar Ankara kulislerinde ve sosyal güvenlik uzmanlarının masasında en çok konuşulan konu, 1999 ile 2008 yılları arasında işe girenleri kapsayacak yeni bir adalet formülü. Gelin, mevcut yasanın dayattığı o sert şartlara ve milyonların çıkmasını dört gözle beklediği yeni kademeli emeklilik taslağına tüm şeffaflığıyla göz atalım.
Şu an yürürlükte olan SGK mevzuatına göre, ilk sigorta girişiniz 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasındaysa işiniz oldukça zor. Yasa koyucu bu dönemde işe girenler için EYT kapısını tamamen kapatmış durumda. Emekli olabilmeniz için kadınlarda 58 yaş, erkeklerde ise 60 yaş şartını ve tam 7000 gün (yaklaşık 19.5 yıl) prim ödeme zorunluluğunu eksiksiz yerine getirmeniz gerekiyor. Yani 1999’un son aylarında işe giren bir vatandaş, kendinden bir ay önce işe giren EYT’liye göre tam 15 yıl daha fazla çalışmak zorunda kalıyor.
İlk sigorta tescili 1 Mayıs 2008 ve sonrası olan vatandaşlarımız için sistem tamamen farklı ve çok daha zorlu bir viraja giriyor. Bu tarihten sonra işe girenlerde 7200 prim günü şartı aranırken, emeklilik yaşı bu primin hangi tarihte doldurulduğuna göre 65 yaşa kadar kademeli olarak tırmanıyor. Örneğin, 7200 gün primini 2036 yılına kadar tamamlayan bir erkek 60 yaşında emekli olabilirken; bu primi 2044 yılında tamamlayan bir erkek ancak 65 yaşında emeklilik dilekçesi verebiliyor.
Kamuoyunda giderek büyüyen ve dernekleşerek meclise taşınan “Kademeli Emeklilik” talebi, 1999 sonrası işe girenler için yaş şartının birdenbire 60’a fırlamasını engellemeyi amaçlıyor. Masadaki en güçlü taslağa göre; işe giriş yılına bağlı olarak yaş şartının 43’ten başlayarak her yıl için birer yaş artırılması hedefleniyor.
Henüz yasalaşmamış olsa da, kulislerde konuşulan ve sendikaların üzerinde çalıştığı o meşhur beklenen kademeli emeklilik tablosu şu şekilde şekilleniyor:
| Sigorta Başlangıç Yılı | Mevcut Yasal Emeklilik Yaşı (Kadın/Erkek) | Beklenen Kademeli Yaş Taslağı (Kadın/Erkek) | İstenen Prim Günü |
| 1999 (9 Eylül Sonrası) | 58 / 60 Yaş | 43 / 45 Yaş | 6.250 Gün |
| 2000 Yılı Girişliler | 58 / 60 Yaş | 43 / 45 Yaş | 6.325 Gün |
| 2001 – 2002 Girişliler | 58 / 60 Yaş | 44 / 46 Yaş | 6.400 – 6.475 Gün |
| 2003 – 2004 Girişliler | 58 / 60 Yaş | 45 / 47 Yaş | 6.550 – 6.625 Gün |
| 2005 – 2008 Arası | 58 / 60 Yaş | 46 ile 50 / 48 ile 52 Yaş | 6.700 – 7.000 Gün |
(Önemli Not: Yukarıdaki “Beklenen Kademeli Yaş” sütunu tamamen sivil toplum kuruluşlarının ve uzmanların meclise sunduğu taslak çalışmalardır. Şu an için resmi olarak yasalaşmış bir karar bulunmamaktadır.)
Eğer bu taslak meclisten geçerse, 2000’li yılların başında iş hayatına atılan milyonlarca vatandaşımız 60 yaşını beklemeden, 40’lı yaşlarının ortasında emeklilik hakkına kavuşmuş olacak.
