Milyonlarca çalışanın en büyük hayali olan emeklilikte hesaplar, ilk kez sigortalı olunan tarihe göre tamamen değişiklik gösteriyor. Türkiye’deki sosyal güvenlik sisteminde yapılan yasal düzenlemeler nedeniyle 1999 öncesi, 1999-2008 arası ve 2008 sonrası işe girenler için uygulanan yaş ve prim günü şartları birbirinden farklı bir matematik gerektiriyor.
Emeklilik sisteminde 3 ana dönem bulunmaktadır. 8 Eylül 1999 ve öncesinde (1993, 1995, 1999) sigortalı olanlar EYT yasası kapsamında yaş şartından tamamen muaf tutularak, işe giriş tarihlerine göre 5000 ile 5975 prim gününü tamamladıklarında anında emekli olabilirler (48-52 yaşlarında emeklilik bu grup için geçerlidir). Ancak 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arası (Örn: 2002) işe girenler 7000 gün, 1 Mayıs 2008 sonrası (Örn: 2014) girenler ise 7200 gün prim şartına tabidir ve bu gruplar için emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde 60’tan başlayarak kademeli olarak 65’e kadar uzanmaktadır.
Bu dönemde işe girenler için geçmişte uygulanan 48, 49, 50, 51, 52 yaş şartları, çıkarılan EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) yasası ile tamamen ortadan kaldırılmıştır. Bu gruptaki sigortalıların erken yaşlarda (40’lı ve 50’li yaşların başı) emekli olabilmesi için sadece 20/25 yıl sigortalılık süresini ve aşağıdaki tabloda yer alan prim günlerini doldurmaları yeterlidir.
İşe başlama yılına göre tamamlanması gereken prim gün sayıları (SSK – 4A için) şu şekildedir:
| İşe Giriş Yılı (SSK) | Tamamlanması Gereken Prim Günü | Yaş Şartı (EYT Kapsamında) |
| 1993 Yılı Girişliler | 5600 – 5675 Gün Arası | Yaş Şartı Yok (Kalktı) |
| 1995 Yılı Girişliler | 5750 – 5825 Gün Arası | Yaş Şartı Yok (Kalktı) |
| 1999 Yılı Girişliler (8 Eylül Öncesi) | 5975 Gün | Yaş Şartı Yok (Kalktı) |
8 Eylül 1999’dan bir gün sonra bile işe girenler maalesef EYT kapsamı dışında kalmaktadır. Bu gruptaki çalışanlar (örneğin 2002 yılında ilk kez sigortalı olanlar) için sistem tamamen değişir ve erken yaşta emeklilik kapısı kapanır.
Prim Günü Şartı: 7000 Gün
Kısmi Emeklilik Şartı: 25 Yıl + 4500 Gün
Emeklilik Yaşı: Kadınlarda 58, Erkeklerde 60 Yaş. (Bu gruptakiler primlerini erken doldursalar bile yaşı beklemek zorundadır.)
Türkiye’de emekliliğin en zor ve en geç olduğu dönemdir. 2008, 2014 ve sonrasında iş hayatına atılan vatandaşlar için prim gün sayısı artırılmış ve yaş şartı kademeli sisteme bağlanmıştır.
Prim Günü Şartı (SSK): 7200 Gün (Bağ-Kur ve Emekli Sandığı için 9000 Gün)
Emeklilik Yaşı: 7200 günü tamamlama tarihine göre değişmektedir. Şartların tamamlandığı tarihe göre kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşından başlayarak, 2036 yılından sonra kademeli olarak artış gösterir ve 65 yaşına kadar çıkar.
1999 sonrası işe girip normal şartlarda 58-60 yaşını beklemesi gereken sigortalıların 48-52 yaş bandında emekli olabilmesi için yasaların tanıdığı sadece birkaç istisnai durum bulunmaktadır:
Malulen Emeklilik: Çalışma gücünü %60 ve üzerinde kaybedenler (1800 gün primle).
Engelli Hakkıyla Emeklilik: Doğuştan veya sonradan engellilik oranı en az %40 olan ve vergi indirimi alanlar.
Yıpranma Payı (Fiili Hizmet Zammı): Asker, polis, madenci, sağlık çalışanı gibi ağır iş kollarında çalışıp yaş indiriminden faydalananlar.
Ağır Engelli Çocuğu Olan Anneler: Başkasının bakımına muhtaç çocuğu olan annelerin primlerine ekleme yapılarak yaştan düşülmesi.
