Türkiye’de milyonlarca emekli, hayat şartları gereği emeklilik sonrasında da çalışmaya devam ediyor. Ancak çalışma hayatında sıkça karşılaşılan bir kurnazlık var: Bazı işverenler, “Zaten emeklisin, primin tam yatsa da maaşın artmayacak” bahanesiyle emekli çalışanların sigortasını eksik yatırıyor veya hiç yapmıyordu.
Milyonlarca kişinin mağdur olduğu bu duruma Yargıtay Hukuk Genel Kurulu son noktayı koydu ve çalışan emekliler için tarihi bir emsal karara imza attı.
Her Şey Bir Boyacı Ustasının İtirazıyla Başladı
Emekli olduktan sonra çalıştığı iş yerinde tam 6 yıl boyunca sigortasının eksik yatırıldığını fark eden bir boyacı ustası, hakkını aramak için mahkemenin yolunu tuttu. Yerel mahkeme işçiyi haklı bulsa da, İstinaf Mahkemesi “Bu kişinin zaten emekli maaşı var, sigortası tam yatsa bile maaşı artmayacak, dava açmasının bir faydası yok” diyerek kararı bozdu.
Ancak dosya Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun önüne geldiğinde tablo değişti. Yargıtay, İstinaf’ın aksine emekli işçiyi haklı bularak, sigortanın eksik yatırılmasını kesin bir dille hukuka aykırı buldu.
Yargıtay’ın Emsal Kararındaki 4 Kritik Madde
Yargıtay, “Maaşı artmıyor diye sigorta yapmamak olmaz” diyerek işverenlere şu önemli mesajları verdi:
Sigorta Lütuf Değil, Vazgeçilemez Bir Haktır: Sigortalı olmak sadece alınacak maaşla ilgili değildir; devletin güvencesi altında olmaktır. İşçi “ben sigortasız çalışırım” dese bile bu haktan feragat edemez.
İş Kazası ve Meslek Hastalığı Riski: Emekli bir çalışanın priminin yatması emekli maaşını artırmasa da, olası bir iş kazasında veya ileride çıkabilecek meslek hastalıklarında yasal haklarını koruması için hayati derecede önemlidir.
Tazminatların Temel Taşıdır: Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretleri işverenin keyfine göre değil, sigortaya bildirilen “gerçek çalışma süresi” üzerinden hesaplanır. Eksik sigorta, eksik tazminat demektir.
Kayıt Dışı Çalışmaya Geçit Yok: Eğer emekli çalışanların bu davaları açması engellenirse, işverenlerin emeklileri kaçak ve sigortasız çalıştırmasının önü açılır. Bu durum sosyal güvenlik sistemine tamamen aykırıdır.
Yargıtay’ın bu kararıyla birlikte, emekli olduktan sonra çalışan vatandaşların sigorta hakları yasal güvence altına alınmış oldu. İşverenlerin “nasılsa emeklisin” diyerek işçinin hakkından kesinti yapma dönemi hukuken kapandı.
